رادیو ، جامعه سالم و هویت ایرانی

مصطفي رحماندوست گفت: در بحث ادبيات كودك و نوجوان، جاي سياست‌هاي كلان و برنامه‌ريزي فرهنگي را خالي مي‌بينم.

اين نويسنده‌ي ادبيات كودك و نوجوان ، در ارزيابي‌اش از وضعيت ادبيات كودك و نوجوان در سالي كه گذشت، عنوان كرد: ادبيات كودك و نوجوان در اوايل سال از نظر كمي و كيفي رشد داشت و مانند سال‌هاي گذشته بود؛ ولي متأسفانه اين روند پس از برگزاري نمايشگاه كتاب، سير نزولي به خود گرفت. اين در حالي است كه در طول سال تيراژ كتاب‌هايي كه براي بچه‌ها منتشر مي‌شود، در مجموع 16 ميليون نسخه است؛ در حالي‌كه ما در كشور بيش از 30 ميليون كودك داريم كه با اين تفسير به اين نتيجه مي‌توان رسيد كه سهم هر دو كودك در طول سال تنها يك كتاب مي‌شود.

او افزود: با مراجعه به آمارهايي كه در كتاب هفته منتشر مي‌شود، مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه امسال كتاب كودك و نوجوان به اندازه‌ي سال گذشته منتشر نشده است. از نظر كيفي نيز كتاب‌هاي ترجمه، آموزشي و كمك‌آموزشي بيش‌تر منتشر شد.

رحماندوست با بيان اين‌كه در مجموع اواخر امسال از نظر اقتصادي فضاي سالمي بين ناشران و چاپخانه‌داران وجود نداشت، عنوان كرد: در سه‌ماهه‌ي اخير نيز نه كاغذفروش‌ها به ناشران كاغذ مي‌فروختند و نه چاپخانه‌ها حاضر مي‌شدند كتاب‌ ناشران را چاپ كنند و در اين مدت تقريبا نشر كتاب در يك حالت بلاتكليفي به سر مي‌برد؛ تا جايي‌كه اين بلاتكليفي حتا باعث بروز تنش‌هايي بين چاپخانه‌داران و ناشران شد.

او همچنين گفت: اگر قرار باشد قيمت كاغذ و خدمات چاپ به همين روال سال 90 ادامه پيدا كند، مي‌توان انتظار داشت سال آينده وضعيت نامطلوب‌تري نسبت به امسال داشته باشيم.

اين شاعر و نويسنده‌ي ادبيات كودك و نوجوان در ادامه درباره‌ي حضور نويسندگان جوان در حوزه‌ي ادبيات كودك و نوجوان گفت: حضور نويسندگان و استعدادهاي جوان در اين حوزه از ادبيات هميشه با حسن‌هايي همراه بوده است. همواره فكرهاي تازه و خلاقيت‌هاي به‌روزي كه وارد اين عرصه مي‌شوند، قابل تقديرند؛ چرا كه حضور جوانان در حوزه‌ي ادبيات كودك باعث مي‌شود چرخ ادبيات كودك به حركت بيفتد؛ اما اشكالي كه هميشه به آن وارد بوده، اين است كه بعضي از آن‌ها ادبيات كودك را به عنوان پله‌اي براي ورود به حوزه‌هاي ديگر ادبيات تلقي مي‌كنند و به همين دليل خيلي در اين حوزه ماندگار نيستند و بي‌خودي نمي‌توان به آن‌ها دل بست. دوم اين‌كه بعضي از آن‌ها حوصله‌ي شاگردي را ندارند؛ در صورتي‌كه هنر مقوله‌اي است كه بايد پله پله از آن بالا رفت و هميشه از استاد بهره برد.

او در اين‌باره افزود: در اين سال‌ها خيلي از افراد و نويسندگان جوان هستند كه براي انتشار كتاب اول‌شان به من مراجعه مي‌كنند؛ اما بعضي از آن‌ها چون حوصله‌ي شاگردي ندارند، كم كم خسته مي‌شوند و از ادامه‌ي راه صرف نظر مي‌كنند. ولي همواره تعداد معدودي هستند كه وارد عرصه‌ي ادبيات كودك مي‌شوند و كارهاي ماندگاري مي‌كنند.

رحماندوست در ادامه در ارزيابي‌اش از عملكرد جايزه‌هايي كه امسال براي كتاب‌هاي كودك و نوجوان برگزار شد، نيز گفت: در اين زمينه صحبتي ندارم؛ چون امسال دو جايزه‌ي كتاب كودك برگزار شد كه در آن‌ها داوران آثاري را انتخاب كردند كه آثار خوبي بودند؛ اما با انتخاب آن‌ها به عنوان آثار برگزيده مخالفت شد.

رحماندوست همچنين درباره‌ي وضعيت نقد ادبيات كودك و نوجوان گفت: در حال حاضر، تنها مجله‌ي كتاب ماه كودك و نوجوان است كه به نقد ادبيات كودك و نوجوان كشور مي‌پردازد. اين مجله نقدهاي خوبي دارد كه براي تازه‌كارها و دانشجوها مي‌تواند قابل اعتنا باشد و مي‌توان آن‌ها‌ را به اين مجله ارجاع داد؛ ولي به هر حال، اين نقدها نيز خيلي به‌روز نيستند؛ اما جاي اميدواري است كه بتوانند بهتر شوند.

او سپس در پاسخ به اين سؤال كه در سال 90 جاي چه مسائلي را در فضاي ادبيات كودك و نوجوان خالي مي‌بيند، گفت: تنها انتشار يك يا چند اثر نمي‌تواند پاسخ‌گوي همه‌ي بچه‌ها باشد؛ بنابراين نيازي كه الآن در ادبيات كودك و نوجوان به شدت احساس مي‌شود، نبود يك سياست كلي و متولي فرهنگي است كه برنامه‌ريزي مدوني در اين زمينه داشته باشد؛ نهاد فرهنگي‌اي كه پاسخ‌گوي نياز كودكان در اين زمينه باشد.